E8 Gramatyka: Transformacje (Czasy)

Zadanie na parafrazy (transformacje) zdań ze słowem kluczem to jedno z najbardziej wymagających zadań otwartych na Egzaminie Ósmoklasisty. Otrzymujesz jedno kompletne zdanie oraz drugie, w którym brakuje fragmentu. Twoim celem jest uzupełnienie luki, używając PODANEGO SŁOWA, tak by nowe zdanie miało ten sam sens.

CKE 2027 stosuje tu bezlitosne zasady:

1. Słowo klucz jest święte! Nie wolno Ci zmieniać jego formy (np. jeśli podali "USE", nie możesz napisać "used" ani "using").
2. Limit wyrazów jest sztywny! Zazwyczaj wpisujesz od 1 do 3 lub 4 wyrazów (wliczając słowo klucz). Zawsze czytaj polecenie, żeby upewnić się, jaki jest limit! Formy skrócone typu won't albo I've to jedno słowo.
3. Nie wolno zrobić najmniejszej literówki! Wpisanie buoght zamiast bought to 0 punktów za całe zadanie.

Oto 5 najczęstszych schematów maturalno-egzaminacyjnych opartych na czasach:

1. Pewniak 1: Started doing ➔ Present Perfect z FOR / SINCE

To absolutny hit egzaminów. Zdanie wyjściowe mówi, kiedy jakaś czynność się rozpoczęła w przeszłości (started, bought, moved). Ty musisz napisać zdanie wyrażające, jak długo ta czynność już trwa, używając czasu Present Perfect.

• Zdanie wyjściowe: We started living in London five years ago.
• Podane słowo klucz: FOR
• Twoje zdanie: We have lived in London for five years. (lub have been living)

[!WARNING] Zabójczy wirus 'started' Najczęstszy błąd w Polsce: uczniowie wpisują We have started living for five years. To kompletny bezsens (zaczęliśmy żyć przez 5 lat?). Pamiętaj: słowo started całkowicie wyparowuje z Twojego nowego zdania!

Zwracaj też uwagę na różnicę między określeniami czasu:

• SINCE = od konkretnego momentu w czasie (data, rok, moment: since 2019, since Monday, since yesterday).
• FOR = przez jakiś okres trwania (ilość czasu: for 3 days, for a long time, for 5 years).

2. Pewniak 2: Last time ➔ Haven't done... since

Jest to negatywna odmiana pierwszego schematu. Zdanie wyjściowe informuje, kiedy ostatni raz (last time) coś robiłeś. Twoim zadaniem jest powiedzieć, że nie robiłeś tego od tamtej pory (Present Perfect w przeczeniu).

• Zdanie wyjściowe: The last time I played tennis was in May.
• Podane słowo klucz: PLAYED
• Twoje zdanie: I haven't played tennis since May.

3. Pewniak 3: Dawne nawyki (Past Simple ➔ Used to)

CKE kocha konstrukcję "used to", która oznacza: "Kiedyś coś robiłem (ale już tego nie robię)". Używamy jej do zastępowania nawyków z przeszłości.

• Zdanie wyjściowe: When I was little, I rode my bike every day.
• Podane słowo klucz: USED
• Twoje zdanie: When I was little, I used to ride my bike every day.

[!TIP] Przeczenia z Used to W przeczeniach czasownik posiłkowy to didn't. Wtedy słowo used traci literkę "d"! Zamiast I didn't used to like... piszemy I didn't use to like... (to super częsty haczyk CKE!).

4. Pewniak 4: Wyrażanie zamiaru (Want / Plan ➔ Be going to)

Kiedy w zdaniu wyjściowym ktoś "chce", "planuje" lub "zamierza" coś zrobić, w nowym zdaniu musimy to wyrazić konstrukcją "be going to".

• Zdanie wyjściowe: Peter plans to visit his grandma next week.
• Podane słowo klucz: IS
• Twoje zdanie: Peter is going to visit his grandma next week.

Nie zapomnij odmienić czasownika to be: I am, you are, he/she is, we are, they are.

5. Pewniak 5: Czynność przerwana (Past Continuous + When)

Na egzaminie E8 często pojawia się sytuacja, gdy długa, ciągła czynność w przeszłości (Past Continuous: was/were + -ing) została gwałtownie przerwana przez krótkie zdarzenie (Past Simple). Zazwyczaj używa się do tego słów: while (podczas gdy) lub when (kiedy).

• Zdanie wyjściowe: During my bath, someone knocked on the door.
• Podane słowo klucz: HAVING
• Twoje zdanie: While I was having a bath, someone knocked on the door.

Podsumowując: w transformacjach CKE najważniejszy jest spokój. Zawsze licz wyrazy po wpisaniu odpowiedzi i upewniaj się, że użyłeś podanego słowa klucza dokładnie w tej formie, w jakiej wydrukowano je w poleceniu!