Have & Get - Ja sam tego nie robię!
Obciąłem włosy? A potrafisz obsługiwać nożyczki fryzjerskie? Poznaj strukturę Causative Verbs.
Jednym z najczęstszych, wręcz klasycznych błędów Polaków mówiących po angielsku (i to często tych na zaawansowanym poziomie) jest bezlitosna kalka z języka polskiego. Po polsku mówisz na luzie: "Wczoraj zbudowałem dom" (choć tak naprawdę zapłaciłeś ogromnej ekipie budowlanej). Mówisz: "Obciąłem włosy" (choć wygodnie siedziałeś w fotelu, a całą robotę odwalił fryzjer).
Z perspektywy anglojęzycznej, jeśli powiesz: I cut my hair, native speaker przed oczami zyska obraz Ciebie z tępymi nożyczkami, ciachającego sobie grzywkę przed łazienkowym lustrem!
Na poziomie C2 musisz opanować Causative Verbs (Czasowniki Kauzatywne, sprawcze). Używamy ich, by pokazać, że ZLECILIŚMY coś komuś, zapłaciliśmy za usługę lub ogólnie "sprawiliśmy", że coś zostało zrobione za nas.
1. Have something done (Zlecić zrobienie czegoś)
To najpopularniejsza i najbardziej podstawowa z tych zaawansowanych konstrukcji. Bierzemy czasownik have (w odpowiednim czasie, np. Past Simple, Present Perfect, Future), potem wstawiamy naszą rzecz (obiekt), a na samym końcu ląduje czasownik zwalistym ciężarem w 3. formie (Past Participle).
$$\text{HAVE} + \text{OBIEKT} + \text{3. FORMA (Past Participle)}$$
- I had my hair cut. 🔊 (Zleciłem obcięcie moich włosów = Byłem u fryzjera. Słowo 'cut' jest tu w 3. formie!).
- We are having our house painted. 🔊 (Właśnie zlecamy pomalowanie domu = Malarze są u nas w domu, my popijamy kawkę, a oni malują).
[!TIP] Get potoczne: W codziennej, luźniejszej mowie, Brytyjczycy i Amerykanie nagminnie używają słówka get zamiast have, zachowując tę samą strukturę.
- I got my car fixed. (Oddałem auto do naprawy, mam to z głowy).
Wpisz trzecią formę słowa change (zmieniać):
Które zdanie oznacza wprost: 'Wczoraj sam, osobiście własnymi rękami naprawiłem swój dach'?
2. Zlecanie KOMUŚ (Have someone do vs Get someone to do)
A co w sytuacji, kiedy chcemy jasno wskazać, KTO konkretnie ma to dla nas zrobić? "Sprawię, że Tom to w końcu napisze". Tu zaczynają się prawdziwe schody poziomu C2.
Mamy dwie możliwości, które różnią się jednym, małym, wrednym słówkiem:
- Używając Have: NIE dodajemy cząstki to! Używamy nagiego bezokolicznika.
- I will have Tom write the report. (Zlecę Tomowi napisanie raportu).
- Używając Get: MUSISZ użyć cząstki to!
- I will get Tom to write the report. (Sprawię/Namówię Toma, by napisał raport).
Różnica znaczeniowa jest subtelna: have to bardziej sztywne, autorytarne zlecenie (np. szef pracownikowi), a get to "załatwienie, namówienie, sprytne przekonanie" kogoś do zrobienia tego. Jednak różnica gramatyczna (obecność słówka TO) jest kolosalna i namiętnie testowana na egzaminach C2!
[!WARNING] Zapamiętaj na blachę: HAVE someone DO something vs GET someone TO DO something! Mieszanie tego to automatyczny oblany punkt na teście.
Uzupełnij brakujące 'to' w konstrukcji z GET:
Ułóż zdanie ze zleceniem potocznym (get):
"Sprawię (namówię), żeby John posprzątał pokój"
3. Doświadczanie nieszczęść (Experiential 'have')
Na koniec mroczna strona tej struktury. Wyobraź sobie, że ukradli Ci portfel. Przecież nie powiesz: "Zleciłem ukradzenie mojego portfela"! A jednak, po angielsku powiesz dokładnie używając tej samej struktury gramatycznej!
- I had my wallet stolen. (Skradziono mi portfel).
- He had his nose broken in a fight. (Złamano mu nos w bójce).
Dlaczego tak? Bo struktura have something done oznacza nie tylko sprawczość (zlecenie), ale też doświadczenie skutków czyjegoś działania na naszej własności (zazwyczaj negatywnych).
Które tłumaczenie dla 'Skradziono mi samochód' brzmi najbardziej naturalnie dla native speakera na poziomie C2?
Ułóż zdanie z nieszczęściem:
"Złamano mu nos (Doświadczył złamania swojego nosa)"