Słownictwo: Maturalne Phrasal Verbs

Na maturze rozszerzonej czasowniki złożone (Phrasal Verbs) to absolutny filar sukcesu. Pojawiają się w każdym typie zadań: w parafrazach ze słowem-kluczem, w lukach otwartych, w słowotwórstwie oraz w czytaniu ze zrozumieniem.

Phrasal verb składa się z czasownika głównego oraz jednego lub dwóch przyimków/przysłówków (tzw. drobin), które całkowicie zmieniają jego znaczenie bazowe (np. look = patrzeć, ale look after = opiekować się).

1. Żelazna rodzina: Czasowniki z LOOK i BRING

Egzaminatorzy CKE uwielbiają badać znajomość tych dwóch rodzin.

🧠 Phrasale z LOOK i BRING

Wskazówka: Kliknij ★ przy słówku, aby dodać je do Moich Trudnych Słówek

Polski	Angielski
Podziwiać kogoś, brać z kogoś przykład	Look up to someone 🔊 "Teenagers often look up to professional athletes."🔊
Patrzeć na kogoś z góry, pogardzać kimś	Look down on someone 🔊 "You should never look down on people who are less fortunate."🔊
Badać sprawę, dochodzić prawdy	Look into something 🔊 "The detectives are looking into the cause of the fire."🔊
Nie móc się doczekać czegoś	Look forward to 🔊 "I am really looking forward to seeing you in London."🔊
Opiekować się	Look after 🔊 "Could you look after my dog while I'm on holiday?"🔊
Uważać	Look out 🔊 "Look out! There's a car coming."🔊
Spowodować, doprowadzić do czegoś	Bring about 🔊 "The reforms brought about significant economic growth."🔊
Wychowywać dzieci / poruszyć temat	Bring up 🔊 "He was brought up by his aunt. Why did you bring up that topic?"🔊
Przesunąć na wcześniejszy termin	Bring forward 🔊 "They decided to bring the meeting forward to Monday."🔊
Przywrócić, przypomnieć	Bring back 🔊 "This song brings back so many memories."🔊

[!WARNING] Wielka pułapka na Gerund (-ing): Zwrot look forward to kończy się przyimkiem 'to', co sprawia, że kolejny czasownik MUSI mieć formę z końcówką -ing! Poprawnie: I look forward to hearing from you. (BŁĄD: I look forward to hear).

⌨️ Pułapka gerund po look forward to

Wpisz poprawną formę czasownika visit (visiting):

We are really looking forward toour relatives in Scotland.

2. Klasyki Maturalne: PUT i TAKE

Czasowniki z put i take regularnie decydują o punktach w zadaniach transformacyjnych:

🧠 Phrasale z PUT i TAKE

Wskazówka: Kliknij ★ przy słówku, aby dodać je do Moich Trudnych Słówek

Polski	Angielski
Odkładać na później LUB zniechęcać	Put off 🔊 "Never put off until tomorrow what you can do today."🔊
Tolerować coś/kogoś, znosić	Put up with 🔊 "I cannot put up with his constant complaining any longer."🔊
Przedstawić (np. propozycję, plan)	Put forward 🔊 "The council put forward a new plan."🔊
Zgasić (pożar, światło)	Put out 🔊 "It took firefighters three hours to put out the fire."🔊
Założyć (ubranie) / przytyć	Put on 🔊 "I've put on 5 kilos since Christmas."🔊
Wdać się w kogoś (z rodziny)	Take after 🔊 "Mary really takes after her grandmother in musical talent."🔊
Wystartować (o samolocie) / odnieść nagły sukces	Take off 🔊 "Her singing career took off after the talent show."🔊
Przejąć (kontrolę, firmę)	Take over 🔊 "A large corporation took over our local business."🔊
Zacząć uprawiać (sport, hobby)	Take up 🔊 "I decided to take up tennis to stay fit."🔊
Zanotować	Take down 🔊 "The reporter took down everything the witness said."🔊

✅ Wybór właściwego phrasala

Wybierz poprawny czasownik złożony: The meeting has been ... until next Friday due to the manager's illness.

3. Czasowniki z COME, TURN i RUN

Kolejna grupa, która bezustannie pojawia się w arkuszach CKE:

🧠 COME, TURN, RUN

Wskazówka: Kliknij ★ przy słówku, aby dodać je do Moich Trudnych Słówek

Polski	Angielski
Natknąć się przypadkiem	Come across 🔊 "I came across an old diary while cleaning the attic."🔊
Wpaść na pomysł	Come up with 🔊 "She came up with a brilliant idea for our school project."🔊
Zachorować na coś	Come down with 🔊 "I think I'm coming down with the flu."🔊
Odrzucić (ofertę) LUB ściszyć	Turn down 🔊 "He was forced to turn down the job offer in Paris."🔊
Okazać się (ostatecznie)	Turn out 🔊 "The weather turned out to be sunny."🔊
Pojawić się (niespodziewanie)	Turn up 🔊 "He turned up at the party uninvited."🔊
Zmienić się w	Turn into 🔊 "The caterpillar turned into a beautiful butterfly."🔊
Skończyć się (np. o zapasach)	Run out of 🔊 "We have run out of milk."🔊
Wpaść na kogoś przypadkiem	Run into 🔊 "I ran into an old friend at the supermarket."🔊
Przejechać kogoś	Run over 🔊 "The dog was almost run over by a car."🔊

[!TIP] Zasada rozłączności (Separable Phrasal Verbs): Kiedy dopełnieniem jest zaimek osobowy (it, them, him, her), musi on stanąć w środku czasownika złożonego! Poprawnie: Turn it down! (NIE: Turn down it!).

🧩 Wpadnięcie na pomysł

Ułóż słowa w poprawne zdanie:

"Wpadła na genialne rozwiązanie."

Klikaj słówka poniżej...

4. Inne ważne Phrasal Verbs (Three-part i inne)

Są to czasowniki składające się z czasownika bazowego i nierzadko dwóch przyimków.

🧠 Three-part Phrasal Verbs

Wskazówka: Kliknij ★ przy słówku, aby dodać je do Moich Trudnych Słówek

Polski	Angielski
Nadrobić zaległości, dogonić	Catch up with 🔊 "I need to catch up with my studies after being ill."🔊
Dotrzymać kroku, nadążyć za	Keep up with 🔊 "It is hard to keep up with rapid technological changes."🔊
Ograniczyć (np. spożycie)	Cut down on 🔊 "You should cut down on sugar and processed food."🔊
Ujść na sucho	Get away with 🔊 "The corrupt politician thought he could get away with theft."🔊
Patrzeć na kogoś z góry	Look down on 🔊 "Don't look down on him just because he's poor."🔊

⌨️ Ograniczanie wydatków

Wpisz brakujące słowa (cut down on):

Due to the crisis, the company had tounnecessary expenses.

✅ Test na znajomość czasownika złożonego

Co oznacza zdanie: 'He takes after his father'?

🧩 Zdanie z get away with

Ułóż poprawne zdanie:

"Uszło mu to płazem (dosł. uszło mu na sucho morderstwo)."

Klikaj słówka poniżej...