Słuchanie/Czytanie: Prawda czy Fałsz
Strategia bezbłędnej oceny prawdziwości informacji. Rozpracuj pułapki kwantyfikatorów absolutnych (always, never) oraz opinia vs fakt.
Większości uczniów wydaje się, że zadania typu Prawda/Fałsz (True/False) oraz pytania ABCD sprawdzające fakty to formalność, bo przecież mamy 50% szans. Niestety, CKE to nie kasyno. Tutaj gra toczy się o analizę semantyczną.
Egzaminatorzy tworzą te zadania z precyzją skalpela chirurgicznego. Używają pułapek językowych, które mają odrzucić zgadujących, a nagrodzić tych, którzy czytają ze zrozumieniem. Rozbierzmy to na trzy mocarne zasady, dzięki którym Twój arkusz zaleje się punktami!
1. Zabójcze Kwantyfikatory (Słowa Absolutne)
W języku angielskim są dwa rodzaje słów określających częstotliwość lub ilość.
- Słowa Skrajne (Absolutne) - nie dają miejsca na wyjątki. Wymagają 100% lub 0%.
- Słowa Umiarkowane - określają "środek".
Dlaczego to takie ważne? Ponieważ CKE uwielbia wstawić do zdania testowego (tego, które musisz ocenić jako Prawda/Fałsz) słowo skrajne, podczas gdy w tekście użyto słowa umiarkowanego! Jeśli nie zauważysz tej różnicy - leżysz.
| W Tekście było ugodowo... | W Zdaniu Testowym jest agresywnie! (Fałsz) |
|---|---|
| usually, often, frequently (często, zazwyczaj) | always (zawsze) |
| rarely, seldom (rzadko) | never (nigdy) |
| most, the majority, some (większość, niektórzy) | all, every, everyone (wszyscy, każdy) |
| a few, a couple of (kilka) | none, nobody (nikt, żaden) |
| might, probably (być może) | definitely, certainly (na pewno) |
[!WARNING] Reguła Zmiany Wartości Logiczej: Przeczytaj w tekście: Most teenagers like pizza. (Większość nastolatków lubi pizzę). Przeczytaj zdanie w arkuszu: All teenagers like pizza. (Wszyscy nastolatkowie lubią pizzę). Odpowiedź to FAŁSZ! Choć temat się zgadza, zmiana Most na All całkowicie zniekształca matematyczną prawdę zdania!
Oceń prawdziwość zdania opierając się na wiedzy o kwantyfikatorach:
Tekst: 'Peter usually rides his bike to school, but when it rains, his dad drives him.' Zdanie CKE: 'Peter always travels to school by bike.' Oceń to:
2. Pułapka: Czyj to w ogóle jest fakt? (Fakt vs Opinia)
Egzaminator to przebiegła bestia. Bardzo często do tekstu wrzuci cytat albo opinię innej osoby, a w zadaniu spróbuje sprzedać Ci to jako udowodniony fakt naukowy. Twoim zadaniem jest to wyłapać.
Scenariusz Egaminacyjny:
- W nagraniu audio: My crazy neighbour thinks that the old hospital is haunted by ghosts. (Mój szalony sąsiad uważa, że w starym szpitalu straszy).
- W arkuszu: The old hospital is haunted by ghosts. (W starym szpitalu straszy).
- Werdykt: FAŁSZ! To, że ktoś szalony tak twierdzi, nie czyni z tego faktu obiektywnego dla całej historii. To była tylko OPINIA (opinion), a nie FAKT (fact).
Zwracaj gigantyczną uwagę na tzw. Reporting Verbs przed kluczowymi stwierdzeniami: claim (twierdzić), suggest (sugerować), believe (wierzyć), rumour has it (chodzą słuchy). Jeśli tam są - to nie jest obiektywna prawda!
Wpisz jedno słowo określające charakter informacji:
3. Syndrom "Wiem Lepiej" (Twoja Wiedza Zewnętrzna)
Uczniowie ambitni (często trójkowi z aspiracjami, a zwłaszcza olimpijczycy z innych przedmiotów!) polegają na własnej wiedzy z życia. CKE publikuje tekst o Napoleonie. Uczeń myśli: "O, czytałem o tym, wiem gdzie zginął!". W ogóle nie słucha lektora i zaznacza odpowiedź z głowy.
To wielki błąd!
[!TIP] Liczy się TYLKO arkusz! Egzamin maturalny z języka obcego nie bada Twojej wiedzy ogólnej o świecie. On bada to, jak zrozumiałeś konkretny tekst. Jeśli lektor w audio powie, że Paryż leży w Niemczech, a Ty masz pytanie: Paris is located in Germany, to z punktu widzenia egzaminacyjnego zaznaczasz TRUE, bo tak podano w materiale źródłowym (choć zdarza się to rzadko, zasada obowiązuje – ignoruj swoją wiedzę z życia!).
Ułóż żelazną zasadę maturalną dotyczącą wiedzy obcej:
"Zignoruj swoją wiedzę spoza tekstu."
4. Zasada Chronologii: Nie Zgub Się W Tekście
Ostatnia tarcza ratunkowa, którą masz, to Chronologia Zadań. Na maturze pytania w blokach czytania / słuchania ułożone są ZAWSZE liniowo wzdłuż nagrania/tekstu.
- Odpowiedź na pierwsze zadanie prawda/fałsz to pierwsza minuta nagrania (lub pierwszy akapit tekstu).
- Odpowiedź na czwarte (ostatnie) pytanie to sam koniec nagrania.
Jeśli usłyszałeś informację do Pytania 3, a wciąż nie wiesz co zaznaczyć w Pytaniu 2 – to znak, że przespałeś Pytanie 2! Nie trać więcej czasu, zgaduj dwójkę i skup się na ratowaniu trójki, inaczej zawali się cały system.
Jak zareagujesz, jeśli nagle stracisz wątek?
Słuchasz nagrania. Zaznaczyłeś odp. na pytanie 1. Czekasz na 2. Nagle lektor mówi o czymś, co tyczy się pytania 4. Co robisz?
Pracuj jak maszyna. Szukaj słów skrajnych, analizuj opinie vs fakty i trzymaj się osi czasu. Tak wygląda bezstresowe zaliczanie True/False!
