Czasownik To Be (Być)

Witaj w pierwszym kroku Twojej językowej przygody! Zaczynamy od absolutnych fundamentów. Angielski zaczynamy od najważniejszego słowa na świecie, bez którego nie da się zbudować prawie żadnego podstawowego zdania. Jest nim czasownik To Be, czyli po polsku "Być".

Bez niego ani rusz! To właśnie za jego pomocą powiesz kim jesteś, ile masz lat, z jakiego kraju pochodzisz i jaki masz nastrój. Język angielski jest pod pewnymi względami prostszy niż polski, ale czasownik to be to jeden z niewielu, który odmienia się przez osoby (zupełnie jak w języku polskim: ja jestem, ty jesteś, on jest).

Dlaczego to słowo jest takie ważne? Bo używasz go, żeby opisywać stan rzeczy, nazywać emocje, określać wiek, a nawet mówić o pogodzie. W języku polskim czasem to słowo pomijamy (np. mówimy "Mam 20 lat"), ale w angielskim powiemy dosłownie "Jestem 20 lat stary" (I am 20 years old).

Sprawdźmy, czy rozumiesz ogólny sens!

Odmiana (Twierdzenia) - Jak to działa w praktyce?

Aby ułatwić sobie naukę, podzielmy osoby na trzy grupy: Ja, Pojedyncze (On/Ona/To) oraz Mnogie (My/Wy/Oni). Pamiętaj, że w angielskim zaimki to klucz do sukcesu.

Grupa 1: Tylko dla Ciebie (Ja)

W języku angielskim pierwsza osoba ("Ja" - czyli I) czuje się wyjątkowo i ma swoje własne, unikalne słówko, którego nikt inny w całym języku nie używa: am.

• I am 🔊 (Ja jestem)

Kiedy chcesz powiedzieć o sobie, zawsze zaczynasz od "I am". Np. "I am tall" (Jestem wysoki), "I am tired" (Jestem zmęczony).

Grupa 2: Liczba pojedyncza - Samotnicy (On, Ona, To)

Gdy mówisz o jednej, innej osobie (On, Ona) lub o jednej rzeczy (To), używasz zawsze krótkiego słówka is. To bardzo łatwe do zapamiętania – jeśli ktoś lub coś jest sam, dostaje is. Literka "s" na końcu będzie się bardzo często przewijać, gdy mowa o "samotnikach"!

• He is 🔊 (On jest) - używasz dla chłopaka, mężczyzny.
• She is 🔊 (Ona jest) - używasz dla dziewczyny, kobiety.
• It is 🔊 (To jest / Ono jest) - używasz dla rzeczy, zwierząt, zjawisk pogodowych.

Grupa 3: Liczba mnoga i Ty (My, Wy, Oni oraz Ty)

Jeśli jest nas więcej niż jedna osoba, albo jeśli zwracasz się bezpośrednio do kogoś w rozmowie (Ty), używasz słówka are (czytaj: ar). Zauważ, że w angielskim nie ma różnicy między "Ty" a "Wy" – w obu przypadkach to słówko You. Skoro "Wy" to grupa, to i "Ty" z grzeczności wrzucono do tej samej szufladki co całą liczbę mnogą!

• We are 🔊 (My jesteśmy)
• You are 🔊 (Ty jesteś / Wy jesteście)
• They are 🔊 (Oni / One są)

[!TIP] Szybka ściągawka, jak to zapamiętać: am - egoista, tylko dla mnie (I). is - dla kogoś pojedynczego, samotnika (He, She, It). are - dla całej bandy, dla grupy oraz dla "Ty" (We, You, They).

Skróty w mowie potocznej

Anglicy i Amerykanie wcale nie mówią tak wyraźnie, jak nauczyciele w szkole. Uwielbiają mówić szybko i łączyć słowa. Dlatego w normalnej, codziennej rozmowie bardzo rzadko wymawiają pełne, książkowe "I am". Zamiast tego, "zjadają" pierwszą samogłoskę i zastępują ją apostrofem ('):

• I am -> I'm
• You are -> You're
• He is -> He's 🔊
• She is -> She's
• It is -> It's
• We are -> We're
• They are -> They're

Używanie skrótów sprawia, że brzmimy bardziej naturalnie. Używamy ich w mówieniu i pisaniu nieformalnym (do znajomych, w SMS-ach). Pełne formy zostawiamy na wypracowania i formalne listy!

[!WARNING] Uważaj na pisownię! Apostrof (') zastępuje zjedzoną literkę. Nie stawiaj go gdzie popadnie. "They're" zastępuje "a" z "are", więc wskakuje w jego miejsce.

Przeczenia (Jak powiedzieć "Nie jestem")

W języku polskim słówko "nie" wstawiamy przed czasownikiem (np. Ja NIE jestem). W języku angielskim jest dokładnie odwrotnie! Słówko zaprzeczające, czyli not, zawsze wędruje ZA czasownikiem. Najpierw mówisz kto i jaki jest, a potem dodajesz "nie".

Spójrz jak to działa na spokojnie, bez pośpiechu:

• I am not 🔊 (Ja nie jestem)
• You are not 🔊 (Ty nie jesteś)
• She is not 🔊 (Ona nie jest)

To niesamowicie logiczne, kiedy się do tego przyzwyczaisz. Budujemy zdanie tak jak twierdzenie, tylko doczepiamy "not" na koniec pary.

Skróty w przeczeniach (Bardzo ważne w mowie!)

Podobnie jak w twierdzeniach, tutaj również często się skraca, łącząc czasownik ze słówkiem not. Robimy to usuwając literkę 'o' z samego słówka not i zastępując ją apostrofem:

• is + not = isn't 🔊 (np. He isn't - On nie jest)
• are + not = aren't 🔊 (np. We aren't - My nie jesteśmy)

[!WARNING] Uwaga na I am! Wyjątek nad wyjątkami! W języku angielskim nie istnieje żaden skrót taki jak "amn't"! Jeśli chcesz skrócić przeczenie dla pierwszej osoby ("Ja"), musisz połączyć "I" z "am", a słówko "not" zostawić w spokoju na końcu: I'm not.

Pytania (Czyli słynna angielska "Inwersja")

Pytania w języku angielskim budujemy w sposób bardzo ciekawy. Nie dodajemy słówka "czy" na początku zdania. Zamiast tego robimy tak zwaną inwersję, czyli zamieniamy miejscami osobę z czasownikiem. Brzmi strasznie? Zupełnie niepotrzebnie! Wyobraź to sobie jak obracanie naleśnika na patelni.

Zdanie twierdzące: You are happy. (Ty jesteś szczęśliwy.)

Zdanie pytające: Are you happy? (Czy ty jesteś szczęśliwy?)

Widzisz? Wystarczyło wyrzucić are na sam początek zdania i nagle mamy pytanie! To samo robimy z każdą inną formą.

• Am I late? (Czy ja jestem spóźniony?)
• Is he a doctor? (Czy on jest lekarzem?)
• Are they in London? (Czy oni są w Londynie?)

Krótkie odpowiedzi (Yes/No)

Gdy ktoś zadaje nam w języku angielskim pytanie, bardzo niegrzecznie jest odpowiedzieć po prostu "Yes" albo "No". Anglicy uważają to za oschłe. Żeby być miłym, trzeba dorzucić mały "ogonek" w postaci odpowiedniej osoby i czasownika to be. Zobacz jak to wygląda!

Pytanie: Are you hungry? (Jesteś głodny?) Krótka odpowiedź na tak: Yes, I am. (Tak, jestem.) Krótka odpowiedź na nie: No, I'm not. (Nie, nie jestem.)

Zasada jest prosta: patrzymy o kim mowa i dobieramy prawidłowe słówko am / is / are.

• Is she Polish? -> Yes, she is. / No, she isn't.
• Are they tired? -> Yes, they are. / No, they aren't.

[!TIP] Ważna zasada w krótkich odpowiedziach twierdzących! Nigdy, przenigdy nie używamy skrótów w krótkich odpowiedziach na "Tak". Nie mówimy "Yes, I'm". Musimy powiedzieć pełne "Yes, I am". W przeczeniach z kolei skróty są bardzo mile widziane!